ทำ Cleansing Balm อย่างไร ให้เนื้อบาล์มนุ่ม ละลายเมคอัพ และเปลี่ยนเป็นน้ำนมเมื่อล้างน้ำ

เคยเจอไหม? Cleansing Balm ตอนอยู่ในกระปุกเนื้อสวยมาก แต่พอใช้จริงกลับแข็งเกิน ตักยาก หรือนวดแล้วมันเคลือบผิวจนล้างน้ำออกไม่หมด

ความท้าทายของ Cleansing Balm จึงไม่ได้อยู่แค่การทำให้น้ำมัน “แข็งเป็นบาล์ม” แต่ต้องออกแบบให้ครบทั้งโครงสร้างของเนื้อบาล์ม การละลายคราบน้ำมัน และการเปลี่ยน Oil Phase ให้ล้างออกด้วยน้ำได้

Formulation Guide นี้จะพาแกะสูตร CMCT26055-02SS Cleansing Balm ว่าวัตถุดิบแต่ละกลุ่มทำหน้าที่อะไร และมีจุดไหนที่ R&D ควรระวังเมื่อนำไปพัฒนาสูตรจริง

ทำไม Cleansing Balm ที่มีแต่น้ำมันกับ Wax ถึงอาจ “ล้างออกยาก”

หลักของ Cleansing Balm คือใช้ Oil Phase ช่วยพาคราบที่เข้ากับน้ำมัน เช่น sebum, foundation และเครื่องสำอางที่มีองค์ประกอบน้ำมัน ออกจากผิว

แต่ปัญหาเกิดขึ้นเมื่อถึงขั้นตอนล้างน้ำ เพราะน้ำกับน้ำมันไม่สามารถผสมกันได้เอง ดังนั้นถ้าสูตรมีเพียงน้ำมันและ Wax ถึงแม้จะนวดละลายเครื่องสำอางได้ แต่ก็มีโอกาสทิ้งความรู้สึก oily residue บนผิวหลังล้าง

Cleansing Balm จึงมักต้องมีระบบ Self-Emulsifying เข้ามาช่วย เมื่อผลิตภัณฑ์สัมผัสกับน้ำระหว่างล้าง ระบบจะช่วยให้น้ำมันกระจายตัวออกเป็นหยดขนาดเล็ก เกิดลักษณะคล้ายน้ำนม ก่อนถูกชะออกไปพร้อมกับน้ำ

สูตรตัวอย่าง Cleansing Balm

อยากได้บาล์ม “นุ่มแต่ไม่เหลว” ต้องออกแบบ Wax อย่างไร

สูตรนี้ไม่ได้ใช้ Wax ตัวเดียว แต่ใช้ JEENATE 5H และ JEENATE 3H ร่วมกัน ทั้งสองตัวเป็น Polyethylene Wax แต่มี hardness และ melting range ต่างกัน

JEENATE 5H มี melting range ประมาณ 82-94 °C และมี penetration ต่ำกว่า จึงมีโครงสร้างที่แข็งกว่า ส่วน JEENATE 3H มี melting range ประมาณ 66-73 °C และให้ลักษณะที่ softer กว่า

ดูรายละเอียด JEENATE 5H

ถ้าสูตรแข็งและตักยากเกินไป ไม่ควรรีบลด Wax ทั้งระบบทันที แต่างทดลองเปลี่ยนสัดส่วนระหว่าง hard และ soft wax ก่อน เพื่อดูผลต่อ pay-off, melting behavior และ stability

หัวใจที่ทำให้ Balm “แตกเป็นน้ำนม” คืออะไร

จุดที่น่าสนใจที่สุดของสูตรนี้คือ NIKKOL TGI-20 (PEG-20 Glyceryl Triisostearate)

แทนที่จะมองว่าเป็นเพียง “Emulsifier” ควรมองหน้าที่ของวัตถุดิบตัวนี้ในบริบทของ Cleansing Balm ว่าเป็น Self-Emulsifying Cleansing Aid

เมื่อ Oil Phase สัมผัสกับน้ำ TGI-20 ช่วยให้น้ำมันกระจายตัวออกเป็นอนุภาคอิมัลชัน ทำให้สูตรสามารถเปลี่ยนจากบาล์ม/น้ำมันเป็นลักษณะ milky emulsion และถูกชะออกด้วยน้ำได้ง่ายขึ้น

ข้อมูลระบุว่า TGI-20 สามารถใช้กับน้ำมันและ ester ได้หลายชนิด ให้ fine emulsion และถูกออกแบบมาใช้กับ Cleansing Oil, Cleansing Balm และ Self-emulsifying Bath Oil โดยแนะนำการใช้งานโดยทั่วไปประมาณ 5-20% ตามระบบน้ำมันที่ใช้

ดูรายละเอียด NIKKOL TGI-20

แล้ว PG2-TIS กับ Cetiol 767 มีไว้ทำไม ถ้ามี TGI-20 อยู่แล้ว?

สูตรไม่ได้ให้ TGI-20 ทำงานเพียงตัวเดียว:

• PG2-TIS (Polyglyceryl-2 Triisostearate): เป็น polar emollient และ W/O emulsifier ช่วยเรื่อง emulsification ควบคู่กับสัมผัสนุ่มบนผิว (ดูรายละเอียด PG2-TIS)
• Cetiol 767 (PEG-6 Caprylic/Capric Glycerides): เป็น hydrophilic emollient / mild cleansing ingredient เหมาะกับผลิตภัณฑ์ทำความสะอาด (ดูรายละเอียด Cetiol 767)

ทำไมสูตรนี้ถึงใช้ Emollient หลายตัวมาก

อีก Pain Point ที่เจอบ่อยในการพัฒนา Cleansing Balm คือ “ล้างออกได้แล้ว แต่ตอนนวดหนักผิวมาก” สาเหตุหนึ่งคือการออกแบบ Oil Phase โดยใช้น้ำมันหรือ emollient sensory เดียวเป็นสัดส่วนสูง สูตรนี้จึงใช้ Emollient Blend หลายชนิดแทน:

• Cegesoft C24 (20.90%): Ethylhexyl Palmitate เป็น medium-spreading emollient ช่วยเพิ่มความนุ่มลื่นและการเกลี่ยบนผิว (ดูรายละเอียดสินค้า)
• Myritol 318 (17.00%): Caprylic/Capric Triglyceride ช่วยให้ความนุ่มลื่น เกลี่ยได้ดีโดยไม่ให้ความเหนอะหนะมากเกินไป (ดูรายละเอียดสินค้า)
• DIPS (15.00%): Diisopropyl Sebacate เป็น ester ที่มี sensory ค่อนข้างบางเบา แห้งไว และช่วยลด greasy feel ของสูตร (ดูรายละเอียดสินค้า)
• Cetiol CC (10.00%): Dicaprylyl Carbonate เป็น fast-spreading emollient ที่ให้ dry skin feel และเหมาะกับ Make-up Remover (ดูรายละเอียดสินค้า)
• Cetiol SB 45 (2.50%): Shea Butter เพิ่มความ richness และ cushion ให้บาล์ม มีส่วนต่อ melting feel ขณะสัมผัสผิว (ดูรายละเอียดสินค้า)
• Citrolatum P (2.50%): Plant-based emollient system ที่ช่วยเพิ่ม body และ rich emolliency ให้สูตร (ดูรายละเอียดสินค้า)

จุดสำคัญคือไม่มี Emollient ตัวไหนต้องรับผิดชอบ sensory ทั้งหมดเพียงตัวเดียว สูตรจึงใช้การ blend ตั้งแต่ medium spreading, lightweight/dry ไปจนถึง rich/cushion เพื่อสร้าง texture ที่มีมิติมากขึ้น

จะรู้ได้อย่างไรว่าสูตร Cleansing Balm “ทำงานจริง”

การบอกว่า Cleansing Balm “ล้างออกง่าย” อย่างเดียวไม่พอ เพราะ R&D ควรดูผลจากสูตรจริง ทั้งการละลายเมคอัพ การเปลี่ยนเป็นน้ำนม ไปจนถึงการล้างออกโดยไม่ทิ้งคราบมันเหนอะหนะไว้บนผิว

ขั้นตอนการทำ (Hot Process)

1. Part A — Structure Phase:
   ชั่ง JEENATE 5H + JEENATE 3H ให้ความร้อนประมาณ 90°C และกวนจน Wax ละลายสมบูรณ์ (อุณหภูมินี้มีความสำคัญเพราะ JEENATE 5H มี melting range สูงถึงประมาณ 82-94 °C)
2. Part B — Oil / Cleansing Phase:
   ชั่ง TGI-20, Cegesoft C24, Myritol 318, DIPS, Cetiol CC, PG2-TIS, Cetiol SB 45, Citrolatum P และ Cetiol 767 แล้วให้ความร้อนตาม process ของสูตรจนส่วนผสมเป็นเนื้อเดียวกัน
3. รวม Part A + B:
   เมื่อทั้งสอง Phase ละลายสมบูรณ์และมีอุณหภูมิใกล้เคียงกัน เติม Part B ลง Part A แล้วกวนจนเป็น homogeneous mixture
4. Part C:
   เติม Effisin PE 5 (Phenoxyethanol) 1.0% เป็น preservative โดยสามารถเติมได้เนื่องจากมีความเสถียรต่ออุณหภูมิสูง ผสมให้กระจายตัวสม่ำเสมอในระบบ (ดูรายละเอียด Effisin PE 5)

สนใจทดลองสูตร สามารถเริ่มจากขนาดเล็กได้

วัตถุดิบในสูตรนี้สามารถเลือกซื้อจาก Chemecosmetics ตามขนาดเริ่มต้นที่มีแสดงบนหน้าเว็บไซต์